Nieuws

Herkomst Beegse straatnamen

In ons archief vonden we nog een artikel waarin de herkomst van de straatnamen in Grevenbicht wordt toegelicht. We vonden het de moeite waard om dit nog eens te publiceren.

Het woord straat komt van het Latijnse ‘via strata’ en betekent geplaveide weg, dus een weg verhard met bijvoorbeeld stenen. De oudste straatnamen stammen uit de middeleeuwen.

Zij ontlenen hun naam aan het feit dat een weg in de richting gaat van een stad, dorp, bos, heide, rivier enz. Voorbeelden hiervan zijn Bornerweg, Buchterweg, Stockhemmerweg, Houtstraat, Kromhoutstraat, Papenhovenerstraat en Maasstraat. Andere straten ontlenen hun naam aan toponiemen, bijvoorbeeld Aan de Greune Paol. Ook een gebouw kan aanleiding zijn voor de naamgeving, bijvoorbeeld Kerkstraat, Achter de Kruiskapel, Raadhuisstraat.

> St. Catharinaplantsoen (1963) is genoemd naar de parochiepatrones.

> Meester Speestraat (1980), genoemd naar Hoofd der Openbare School 1890-1931.

> Ds.Dr. Deelemanstraat (C.F.M. dd. dominee 1900-1931) en Pastoor Dolsstraat (J.M.A. dd pastoor 1903-1926), vanaf 1953.

> Burg. Kotenplein, (M.J.A.B.M. dd burgemeester 1918-1953), vanaf 1973.

> De bomenbuurt met de namen Wilgenstraat (1969), Berkenstraat (1973), Essenstraat (1970), Kastanjestraat (1962), Eikenstraat (1969) en Lindenstraat (1969).

> Kuppelkovenderstraat (1970): Aan het kappelletje

> Beneluxlaan (1961) herinnert aan de economische en culturele samenwerking van België, Nederland en Luxemburg.

> Dr. Duysenslaan (1970), genoemd naar huisarts Dr. Vic Duysens (pr. 1921-1960).

> Willem 1-straat (1951), Prins Hendrikstraat (1959), Mauritsstraat (1953) en Wilhelminalaan zijn veel gebruikte oranjehuisnamen.

> De Karel Doormanstraat (1949) is genoemd naar de Nederlandse zee-officier in de slag op de Javazee in 1942.

> Thorbeckestraat (1950) is een vernoeming naar de Nederlandse staatsman (J.R. Thorbecke 1798-1872), die drie maal premier van ons land was.

> Oude Kerkstraat, sinds 1948, heette vanaf 1870 Papenhoverstraat en daarvoor gebruikte men de naam Papenhoven.

> De Julianalaan dankt haar naam aan de aanleg van het Julianakanaal in het begin van de jaren dertig van de vorige eeuw. Daarvoor heette deze weg Schinckelkuilderweg, naar een kuil die daar lag.

> De naam Hoppenhofjeslaan dateert van 1948. Aan deze weg vond tot in het begin van de vorige eeuw hopteelt plaats.

> De Burgemeester Houbenstraat werd vernoemd naar oud-burgemeester(s) van Obbicht, W. Houben (1832-1860) en/of J.J. Houben (1861-1891).

> De Beatrixlaan is uiteraard een vernoeming naar het Koninklijk Huis.

> De Tomberstraat is een heel oude weg. Hij komt in 1849 voor onder de naam Tommerweg, afgeleid van tumulus = grafheuvel.

> De Kommelweg is afgeleid van het toponiem Op de Kommée, dat waarschijnlijk naar de grondsoort klei verwijst.

> De Jac. Cramerstraat, in 1964 vernoemd naar de dorpsgenoot die in de mei-dagen van 1940 in Noord-Frankrijk sneuvelde.

> De Merovingenstraat, sedert 1983, heette daarvoor Molenweg omdat hij naar de oude windmolen leidde.

> De Frankenstraat werd in 1983, evenals de Merovingenstraat, vernoemd naar de in deze omgeving gelegen Frankisch-Merovingische begraafplaats.

> Op de Coul, zo vermeld sinds 1870 en op de topografische kaart van 1849 Op den Kuil genoemd, dankt de naam waarschijnlijk aan de velkuilen voor het looien van huiden.

> De straatnaam Mik wordt gebruikt sinds 1947. Daarvoor was de naam In de Mik. De betekenis is niet duidelijk. Mogelijke verklaringen:

Het oud-Nederlands woord mik met de betekenis van wigvormige driehoek, zoals een gedeelte van deze buurt ook op kaart staat uitgetekend;

Tot begin van de vorige eeuw liep een Mikvauwereweg parallel aan de huidige Mik (ca. 50 m. westelijker). Volgens mondelinge overlevering woonde aan het einde van deze verdwenen weg bij het ‘vauwere’ (ophaalboom die de weg afsloot) een vrouw die Mik heette.

 > De oudste benaming voor Staai, sinds 1957, staat vermeld in het Cijnsboek van Grevenbicht (1548) en wel onder de naam up Stay. In 1870 vinden we de naam terug onder de naam Op Staay, zoals in de volksmond dit gedeelte van Beeg nog steeds wordt genoemd. Van 1880 tot 1957 gebruikte men de naam Stay.

> Rondstaai, sinds 1957, heette voordien Rondstaay. Staai zou ook afgeleid kunnen zijn van veerstade wat veerlocatie betekent. In Venlo ligt trouwens ook een Staay,maar dan met Y ligt. De ligging van die straat? Aan de maas! 

> Jac. Cramerstraat, in 1964 vernoemd naar de dorpsgenoot die in de meidagen van 1940 in Noord-Frankrijk sneuvelde.

> De Steenweg, sinds 1947, heette vanaf 1921 Steenstraat en daarvoor Dries. Dries Dreesj is een weideplaats, omgeven door wegen.

> Geneer is een van de oudste wegen in Grevenbicht. Dit is niet zo verwonderlijk, als men bedenkt dat de eerste bewoners dichtbij drinkwater hun huizen bouwden. In een hertogelijk grondpachtboek vindt men als eigenaar van grond Heylen en gien Nyer vermeld. In 1569/70 is er een vermelding van Johan an gen Nehr. De huidige naam Geneer komt al voor in 1849.

> Merker Eyckstraat komt al voor op een topografische kaart van 1849. Daarvoor was de benaming Aan de Merk, naar de oude Markerhoeve, op de plaats waar nu het huis van de familie Koten ligt.

> De naam Boulevard komt voor het eerst voor in 1890, maar uitsluitend voor het meest westelijk gedeelte. Het oostelijk deel kreeg deze naam na de verbreding in 1910. Over de herkomst van de naam Boulevard staat niets vast, maar het in niet onwaarschijnlijk dat deze schertsend werd bedoeld.

> De Schoolstraat, vroeger een steeg, heet zo sinds 1910 naar de oude school op de hoek van Schoolstraat en Aan de Greune Paol.

> De Nieuwstraat dankt haar naam, sinds 1947 aan de verdere bebouwing na de 2e wereldoorlog. Daarvoor was vanaf 1910 de naam Veldstraat in gebruik. Het toponiem Greune Paol voor het gebied tussen Boulevard, Nieuwstraat, St. Catharinaplantsoen en Raadhuisstraat is in 1982 gebruikt voor de naamgeving Aan de Greune Paol i.p.v. de naam Kerkstraat (sinds 1910). In dit gebied waren er voor 1850 slechts voetpaden. Er was een duidelijke scheiding tussen de bebouwing van Grevenbicht en papenhoven. De straatnaam Groene Paal komt begin 1800 reeds voor, maar gold toen voor de oostelijke gedeelten van de huidige Boulevard en de vroegere Kerkstraat.

> De Rozenlaan heet zo sinds 1982. Voor die tijd, sinds 1947 Havenstraat en nog eerder Lijkweg. Deze naam is een verbastering van de vroegere naam Luyckweg.

> Het in 1916 gebouwde raadhuis leverde in 1920 de nieuwe naam Raadhuisstraat voor de vroegere Kromhoutstraat. In het Cijnsboek van 1548 komt ‘die krumholtstraet’ voor.

> Beegter Markt (sedert 1982) heette vanaf 1880 Aan de Markt en daarvoor Op de Markt.

> Pannesheuvel (sinds 1880) heette eerder Panhuysheuvel. Panhuys is een oud woord voor brouwerij. Hier heeft vroeger waarschijnlijk een brouwerij gelegen, mogelijk van ene Stans, die op het einde van de 18e eeuw als brouwer wordt vermeld.

> Dijk komt voor vanaf 1870.

> Beekstraat, sinds 1947, heette voordien Langs de Beek (vanaf 1921) en nog eerder Aan de Beek, naar de hier stromende Kingbeek.

> De benaming HEILIG KRUISSTRAAT komt in de archieven voor in het begin van de 19e eeuw, maar is waarschijnlijk ouder. De naam is afkomstig van de daar gelegen Heilig Kruiskapel. In de periode tussen 1921 en 1957 is de naam Kruisstraat gebruikt, maar vanaf 1957 is de oude naam Heilig Kruisstraat weer in gebruik.

> De Kapelweg was vroeger een voetpad zonder naam. Na de verbreding in 1910 kreeg het de naam Kapelweg en sedert de herindeling in 1982 is de naam gewijzigd in ACHTER DE KRUISKAPEL.

> Eveneens na de herindeling is de straatnaam OUDE VEERSTRAAT in de plaats gekomen van de oudere naam Maasstraat.

> De naam PEPERSTRAAT is al zeer oud. In een dorpsrekening van 1570 komt deze naam reeds voor als peperstraes en ook als Pfefferstraes. Het woord peper betekende vroeger niet alleen peper, maar het was een verzamelnaam voor specerijen. Wellicht zijn in die tijd reeds specerijen in de straat verhandeld. Bij de oudere generatie heet deze straat nog steeds ‘t Törp.

> Molensteeg is natuurlijk genoemd naar de daar gelegen molen. Deze naam was tot 1947 in gebruik, veranderde toen in Molenstraat tot 1957 en heet sindsdien WATERMOLENSTRAAT.

> De huidige WEIDESTRAAT was vroeger een doodlopende straat en heette voor 1947 In de Weiden. Waarschijnlijk was deze plek, voor de bebouwing een weidegebied.

> De Varkenssteeg van vroeger heet nu iets deftiger; HOOGSTRAAT (1947). Deze naam dankt de Hoogstraat aan het feit dat zij in 1926 als enige, op het hoogst gelegen gedeelte in deze buurt, niet onder water stond.

|Doorsturen






Ook hier adverteren?

Poll

Het CDA Sittard-Geleen maakt zich terecht zorgen over het wonen in kleine dorpen

Deze poll is gesloten, u kunt niet meer stemmen.

Bekijk resultaten

Er is 107 keer gestemd.

Agenda

Weer